Hiện tượng kỳ lạ về tán lá nhút nhát: không cây nào lấn sang “lãnh thổ” của nhau

Hiện tượng xảy ra tự nhiên được gọi là tán cây nhút nhát đã tạo nên hiệu ứng hình ảnh tuyệt đẹp, trông như những dòng sông uốn lượn khi nhìn từ dưới lên.

Hiện tượng tự nhiên thú vị này được gọi là ”tán cây nhút nhát” (crown shyness), xảy ra ở ở một số loài cây, trong đó những ngọn cây không chạm vào nhau hay mọc đan xen và tách nhau thành một khoảng cách nhất định.

Hiện tượng này được quan sát chú ý lần đầu tiên vào những năm 1920, rất nhiều giả thuyết đã được đưa ra để lý giải cho hiện tượng này. Một số người cho rằng ‘tán cây nhút nhát’ xảy ra là để hạn chế sự phát triển của những sâu bọ có hại. Trong khi đó một số ý kiến cho rằng đây là cách các cây bảo vệ lẫn nhau, giúp các cành cây không bị gãy trong những trận gió lớn.

Sau khi nghiên cứu, một học giả người Malaysia lại lý giải đây là những loại cây rất nhạy cảm với ánh sáng. Nếu những tán cây này mọc quá gần nhau, khiến cường độ ánh sáng bị suy giảm thì cây sẽ ngừng phát triển.

Người ta đã từng thử thí nghiệm ép các cây này lại gần nhau, nhưng sau một thời gian chúng lại tự tách nhau ra.

Những khoảng trống trên cây đã được ghi lại trong loạt ảnh tuyệt đẹp. Hiện tượng kỳ lạ này xảy ra khi các tán cây mọc hoàn toàn không chạm vào nhau, ánh sáng có thể chiếu xuyên qua tạo ảo giác về dòng sông uốn lượn.

Hiệu ứng thường xảy ra giữa các cây cùng loài nhưng cũng đã được phát hiện giữa một số thực vật khác nhau. Một số lý thuyết cho rằng đó là kết quả của các nhánh trên cọ xát với nhau. Cây cối ở vùng gió có thể bị hư hại khi va chạm với nhau, tạo nên những vết trầy xước. Điều này có thể là nguyên nhân dẫn đến phản ứng ngại ngùng của tán cây.

Trong cuốn sách “Thói quen tăng trưởng của cây bạch đàn” năm 1955, người đi rừng MR Jacobs đến từ Australia đã trình bày chi tiết các nghiên cứu của mình về mô hình tán cây nhút nhát. Ông lập luận rằng các cách thức sinh trưởng của cây rất nhạy cảm với sự mài mòn, dẫn đến những khoảng trống trên tán lá.

Năm 1986, tiến sĩ Miguel Franco đã quan sát thấy các nhánh của cây lá kim thuộc chi vân sam và thông Nhật Bản bị thiệt hại vật lý do mài mòn, khiến các chồi non bị héo. Trong một bài báo đăng trên tạp chí khoa học sinh học Philosophical Transitions Of The Royal Society B (tạm dịch: các giao dịch triết học của Hiệp hội Hoàng gia B), tiến sĩ Franco nói: “Việc tán lá không nhận ra sự hiện diện của láng giềng có thể dẫn đến thiệt hại về vật lý do mài mòn cho cả 2 cây“.

Cách tạo ra khoảng trống lớn ở rìa lá có thể giúp ngăn chặn những thiệt hại. Trong một số trường hợp nhất định, điều này sẽ tạo ra ấn tượng thị giác về sự nhút nhát của tán cây. Tuy nhiên, lý thuyết này đã bị một số người trong cộng đồng khoa học bác bỏ. Các giả thuyết khác cho rằng hiện tượng tán lá nhút nhát có thể là phản ứng lẫn nhau của nhiều cây lân cận đối với nguồn sáng.

Thực vật có thể nhận ra mức độ gần gũi bằng cách phát hiện tần số ánh sáng cụ thể nhờ vào hoạt động của tế bào cảm quang phytochrom. Một số nhà khoa học khác cho rằng việc các tán cây không chạm vào nhau nhằm ngăn chặn sự lây lan của côn trùng ăn lá như kiến. Nhiều loài thực vật tránh phát triển về phía cây khác nhằm cạnh tranh ánh sáng để phát triển.

Comments are closed.